بسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم اَللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی کُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً برَحْمَتِک یا أَرْحَمَ الرّاحِمین
  چهارشنبه 29 دی 1395
بروز شده: 28 دی 1395
 
  کد صفحه: 18       تاریخ درج: 12 تیر 1390









 
 









 


«آشنايي بيشتر با حضرت آيت الله العظمي شيرازي مدظله العالي» گفت و گويي با آيت الله فدايي

 
آيت الله حاج شيخ حسين فدايي يكي از اعضاي هيئت استفتائات شرعي در دفتر مرجع عاليقدر حضرت آيت الله العظمي حاج سيد صادق حسيني شيرازي مدظله العالي در شهر قم مي باشد. ايشان يكي از مبرزترين شاگردان مرجع عاليقدر در مباحث درس خارج استدلالي است كه حدوداً بيست سال است افتخار شاگردي معظم له را دارند. براي آشنايي بيشتر با جنبه هاي علمي، اخلاقي و اجتماعي حضرت آيت الله العظمي شيرازي دام ظله و نيز پي بردن به فعاليت هاي روزانه ايشان و برخي دستاوردها و موارد ديگر، نماينده مؤسسه فرهنگي رسول اكرم صلي الله عليه وآله گفت و گويي با آيت الله فدايي انجام داد، كه آن را تقديم بازديدكنندگان گرامي اين پايگاه اينترنتي مي كنيم.
 
از خداي سبحان ـ جل جلاله ـ درخواست توفيقاتِ دم افزون مي كنيم تا بيشتر از پيش بتوانيم در خدمت به تعاليم اهل بيت صلوات الله عليهم اجمعين باشيم، و در نشر آموزه هاي ولايي تواناتر شويم.
 
سؤال 1. پيشاپيش، و قبل از آنكه سؤالاتم را حضورتان تقديم كنم و از پاسخ هاي حضرت عالي استفاده كنيم، بر خود لازم و بايسته مي بينم كه از جناب عالي مراتب سپاس گزاري خود را ابراز كنم، كه وقت شريفتان را در اختيار ما گذاشتيد. سؤال نخست را طرح مي كنم: حضرت عالي كي و چگونه با حضرت آيت الله العظمي حاج سيد صادق حسيني شيرازي دام ظله آشنا شديد؟
جواب 1. بسم الله الرحمن الرحيم وصلي الله علي محمد وآله الطاهرين، ولعنة الله علي أعدائهم اجمعين.
در آغاز من نيز سپاس مي گويم شما را كه در راه نشر معارف اهل بيت عليهم السلام فعاليت مي كنيد. در پاسخ سؤالتان عرض مي كنم كه خداي سبحان ـ جل و علي ـ در همان سال هاي آغازين تمييز و دوران نوجواني به من توفيق داد كه با حضرت آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق شيرازي دام ظله آشنا شوم. بحمد الله از همان سال هاي آغازين زندگي علم و علما را دوست داشتم و خيلي مشتاق و آرزومند بودم كه از شمار عالمانِ دين شوم و با آنها معاشرت كنم، و البته شايد اين اشتياق نتيجه تعاملِ بسيار صميمي و معاشرت پر مهر خاندان شيرازي با مردم به خصوص با نوجوانان و جوانان است. در شهر مقدس كربلا يك مدرسه بود كه بزرگ خانواده شيرازي حضرت آيت الله العظمي حاج آقا سيد محمد حسيني شيرازي اعلي الله درجاته آن مدرسه را تأسيس كرده بودند، و در تأسيس آن چه مشكلات فراواني از سوي نظام حاكم بر عراق آن روزگار تحمل كردند! اين مدرسه ابتدايي بود و به نام: «مدرسه امام صادق عليه السلام» مشهور بود و تحت نظارت و اشراف خانواده شيرازي و با مديريت آيت الله سيد مرتضي قزويني اداره مي شد. از اين حيث كه تحت نظارت و اهتمام خانواده اي متشخص در علم و مشهور در پرهيزكاري و اداره و راهنمايي افرادي مدير و مدبر، اين مدرسه اداره مي شد، در ميان ساير مدارس دولتي در كربلاي مقدس شهره و چشمگير بود. علاوه بر اين، مواد درسيِ عام اين مدرسه ـ به اضافه موارد درسي سراسر كشور عراق ـ مواد درسي دين و اخلاق، اخلاق اسلامي، تاريخ اهل بيت عليهم السلام را نيز دربرداشت كه با همه مدارس ديگر متفاوت بود. بنابراين، نخست با آيت الله سيد مرتضي قزويني آشنا شدم، چون او مدير مدرسه بود و در موضوع دين واخلاق معلم ما بود و در درس تاريخ اهل بيت عليهم السلام هم به ما درس مي داد. پس از آن آشنا شدم با خانواده محترم شيرازي، و اين از راه جوايزي بود كه اتفاقاً هم ارزشمند بودند و هم زيبا، كه به حافظان سوره هاي ياسين و الرحمن و واقعه و سوره هاي ديگر مي دادند، كه البته جايزه اول از همه شان زيباتر و ارزشمندتر بود. اين جايزه را به كسي مي دادند كه آن سه سوره را حفظ كند، و من هم خيلي مشتاقِ گرفتنِ آن جايزه بودم. در روزي كه براي گرفتن امتحانِ حفظ معين كرده اند، بزرگِ خانواده شيرازي، آيت الله العظمي حاج آقا سيد محمد شيرازي، از جمله ناظران و مشوقانِ هيئت اجراييِ امتحان بود. در آن روز وقتي كه نوبت من شد و سه سوره ياسين و الرحمن و واقعه را از حفظ خواندم و جايزه اول را بُردم، مرحوم آيت الله شيرازي قدس سره به من محبت كردند وسخت مورد تشويق قرار دادند و تحت تأثير همتِ والا و معنويت بالايِ ايشان قرار گرفتم. ايشان مرا تشويق كردند كه تمام قرآن مجيد را حفظ كنم. از آنجا بود كه با سادات محترم و برادران آيت الله العظمي شيرازي آشنا شدم، به خصوص با مرجع بزرگ حضرت آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق شيرازي حفظه الله كه به فراواني به من لطف داشتند و همواره تشويقم مي كردند كه در حفظ تمام قرآن مجيد بكوشم و حتي كمكم مي كردند كه در اين كار استقامت و پايداري بيشتري داشته باشم و مدت زماني نيز در حفظ قرآن همدمِ من بوده اند، به گونه اي كه با او بسياري از سوره هاي قرآن مجيد را حفظ نمودم، و همپايِ همديگر راه حفظ را دنبال كردم. بدين ترتيب ارتباطِ من با ايشان استمرار يافت و در زندگي خودم هميشه مشمول راهنمايي و الطافِ ايشان بوده و هستم.
 
سؤال 2. ارزشگذاري و تقييم علمي شما از شخصيت آيت الله العظمي سيد صادق شيرازي دام ظله چيست؟
جواب 2. سؤال دشواري است و در جايگاهي نيستم كه تقييم و ارزشگذاري كنم موقعيت علميِ ايشان را. با اين همه، برداشت و نظر خودم را درباره سطح علمي و وسعتِ درك علمي ايشان بيان مي كنم، آن هم از ديد يك همراه و شاگرد، و لا غير. آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق حسيني شيرازي دام ظله فرزند علم است، پروريده فقه است. در سايه علم و فقه و حديث نفس كشيده اند و رشد كرده اند. چشمان خود را به علم و در خانه علم گشوده اند. همدمِ علم و علما بوده اند از خردسالي. همراه و همنشين فقه و فقها و رفيق صميمي كتاب و حديث بوده اند. با بحث و درس و تدريس زندگي كرده اند، و در تمام طول حياتشان از آن جدا نشده اند و هميشه و به قدر استطاعت و توانشان همراه و همگام با علم و درس و حديث بوده و هستند.
شنيده ام كه وقتي مشغول تأليف كتابي درباره دانش نحو و قواعد زبان عربي شدند، و البته ان كتاب نيز در نوع خودش نوآورانه و ابتكاري بوده و از تمامي كتاب هاي موجود در اين رشته، چه كتاب هاي معاصران و چه متقدمان، سرآمد و برتر، متمّم و مكمّل نقص ها ودر نوع خود واقعاً بي نظير مي بود، ايشان با مرحوم ابوي مقدسشان حضرت آيت الله العظمي حاج آقا سيد ميرزا مهدي شيرازي قدس سره موضوع تأليف خود را به مشورت گذاشته و از وي درباره ادامه تأليف آن پرسيدند. ايشان از وي خواستند كه آن را واگذارند و تمام عمر خويش و كامل وقت خود را ويژه دانش هاي فقه اهل بيت عليهم السلام و اصول فقه به كار ببرند و از پراكنده كاري و انجام دادن كاري كه در اين مسير نباشد، بپرهيزند. ايشان نيز امر والد مقدس را اطاعت كردند و تأليف آن كتاب نحو و قواعد زبان عربي را ترك نمودند و تمام وقتِ خود را صرف فقه اهل بيت عليهم السلام و اصول فقه كردند و در اين رشته مقدس به تخصص و خبرگي دست يافتند، به گونه اي كه در اين دو رشته بي رقيب و پيشتاز شدند، به ويژه در اصول فقه، به گونه اي كه كتابِ اصولي ايشان با نام «بيان الاصول» ممتاز و برجسته شده، و ويژگي اش آن است كه در تمامي ابعاد فقهي و بسترهاي آن قابل تطبيق است، و از اين جمله معروف و متداولي كه ميان فقها شهره است، كاملاً دور شده است، جمله اي كه مي گويد: «اسسوا في الاصول ما نسوه في الفقه؛ آنچه در اصول تأسيس و بنا نمودند، در فقه به فراموشي سپردند».
در اين قضيه، ايشان شباهت به محقق صاحب كتاب «شرايع» داشتند. مي گويند مرحوم صاحب شرايع براي پرداختن به علم و درس، از والد خود جدا شد و سفر به حوزه علميه را برگزيد. پس از چندي والدِ او نامه اي براي پسر نوشت ودر آن از او تفقد كردند وحالش را پرسيدند. او نيز در جواب پدر خود چكامه اي سرود و در آن از سلامتي حال و استمرار در تحصيل را نوشت و آن شعر قوي و بلند را ارسال كرد. پدرش با خواندن آن چكامه ادبي و مستحكم پي برد كه پسرش براي سرودن چنين شعري وقتي طولاني صرف كرده است، كه اين وقت طولاني طبعاً او را از پرداختن به علمِ مقدس بازداشته است. يعني فهميد كه به جاي درس خواندن و استفاده كردن از لحظه لحظه عمر، ساعاتي را صرف سرودن آن شعر كرده است. لذا بار ديگر براي پسرش، يعني صاحب شرايع، نوشت كه از انجام دادن اين امور حاشيه اي بپرهيزد و تمام وقت خود را صرف فراگيري علوم اهل بيت عليهم السلام كند و نگذارد ساعتي از عمرش هدر رود، تا فقه را و علم حلال و حرام را به خوبي ياد بگيرد. پسر، اين نصيحت را به جان خريد و اطاعت كرد و تمام وقت خود را در تحصيل علوم اهل بيت عليهم السلام به كار برد و طبعاً توانست اين كتاب ارزشمند و پربهاي «شرايع الاحكام» را بنويسد؛ كتابي كه تا آن زمان هيچ كسي نتوانست مثلِ آن را بنويسد، وتاريخ نيز پس از آن كتابي را سراغ ندارد كه مثل و مانند آن باشد.
آري، بيان الأصول و همچنين بيان الفقه دليلي است آشكار و روشن درباره عمق و گستره گسترده علمي آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق شيرازي و نشانگر دانشي است كه مرجع عالي قدر شيرازي دام ظله از آن برخوردارند، و ايشان را در بين معاصران و همروزگاران خود برجسته مي كند، و البته چاپ شده و در دسترس طالبان و خواستاران آن است.
 
سؤال 3. حضرت عالي چه مدتي است كه در بحث خارج حضرت آيت الله العظمي شيرازي دام ظله شركت مي كنيد، و ديدگاه و نظرتان درباره اين بحث ها چيست؟
جواب 3. حضرت آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق شيرازي دام ظله از جواني درس هاي خارج فقه و خارج اصول را آغاز كردند و از همان دوران اين مباحث را انجام داده اند، و تاكنون حدوداً سي سال است كه خارج فقه و خارج اصول را تدريس مي كنند. اينجانب هم اين توفيق را به دست آوردم و حدوداً بيست سال است كه در درس ايشان حضور مي يابم و بهره هاي بسيار فراواني بردم. ايشان علاوه بر شيوه بياني كم نظيري كه دارند، مباحث دشوار و سخت را بسيار آسان و ساده مي كنند. علاوه بر بيان كم نظير و ساده كردن بحث ها، عمق علمي و بُعد فكري و پژوهشِ موشكافانه ايشان نيز چشمگير و بي مثال است. نوارهاي صوتي موجود كه در آنها درس هاي ايشان ضبط شده است دليل محكمي است بر اين مدّعي. بحث ايشان در عين اينكه از شرح و تبسيط برخوردار است، قدرت و عمق علمي و ريشه يابي و گستردگي پژوهه ها هم كم نظير است.
 
سؤال 4. نظر شما درباره شخصيت مرجع عالي قدر، حضرت آيت الله العظمي شيرازي دام ظله چيست؟
جواب 4. خاندان محترم شيرازي به قدرت فكر و نظر، و به صلابت واستحكام عقيده، تقوي و ايمان مشهور و برجسته شده اند. هر يك از آنها انديشه مندي است بزرگ و نابغه اي متبحّر است، به خصوص مرجع عالي قدر حضرت آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق حسيني شيرازي دام ظله، كه سخنراني هاي ارزشمند و مبتكرانه كه در نوع خودشان واقعاً نوآورانه است و كم مانند هستند، دليلي بر اين نبوغ و تبحّر است.
از حيث قدرت بالايِ فكر و نيك انديشي، جايگاه بالا و والايي دارند، و واقعاً ممتازند. ايشان هرگز درباره خود و زندگيِ خود و معيشت خود يا زندگي شخصي فكر نكرده اند و تلاش انجام نداده اند، چون وضع معيشتي دنيوي ايشان از هرگونه آرايه ها و امكاناتي به دور است. زندگي ايشان بسيار ساده و متواضعانه است. هر چه هست آن است كه درباره مصلحت ديگران مي انديشند و فكر مي كنند. به فكر پيروان و امت اسلامي بلكه به فكر تمام جهان و جهانيان اند، دغدغه هاي آنان را دغدغه هاي خود مي دانند و آنچه مايه آشفتگي آنهاست، مايه آزردگي خاطر اوست. او هميشه خيرخواهانه در انديشه آسايش امتش و آسايش تمام مردم جهان است. هميشه خيرخواه آنان بوده و برايشان موفقيت و سعادت را آرزومند است. ايشان براي رساندن خير به جهان و جهانيان فعاليت مي كند و براي اين كه خير و رفاه آنها را در بر بگيرد شب از روز نمي شناسند. همچنين ايشان بر اين عقيده هستند كه تمام خير و سعادتمندي در پيروي از اهل بيت عليهم السلام و پيروي از فرهنگ پربار، مستحكم و ريشه دارِ آنها نهفته است، فرهنگي كه خداي سبحان آن را براي رفاه و سعادت مردم اين كره خاكي ترسيم فرموده و تمام خير و خوبي و كامروايي را در آنها نهاده است.
 
سؤال 5. نظر جناب عالي درباره آثار مكتوب و تأليفات مرجع عالي قدر چيست؟
جواب 5. كتاب ـ چنان كه در روايت هم آمده است ـ ترجمان فكر و عقل انسان است؛ مقياس و سنجه دانايي و ميزان درك و تفكر اوست؛ معيار دانش و فهم اوست. مؤلفات و آثار مكتوب معظم له، كه بيش از يكصد عنوان كتاب است، به منزلت و جايگاه علمي و مكانت فرهنگي و فكري ايشان است؛ نشانگرِ مرتبت فقهي و اصوليِ اوست. بنابراين، اهل خبره و فرزانگان اگر به مؤلفات ايشان در فقه، مانند «بيان الفقه: الاجتهاد والتقليد» مراجعه كند، بي ترديد به برجستگي ايشان در مباحث فقهي اعتقاد خواهد يافت. فرزانگاني كه مباحث اصولي ايشان، مانند بيان الأصول را ببينند، به اعلميتِ ايشان پي خواهند برد. ساير تأليفاتشان در ساير علوم نيز همين گونه اند. متخصصانِ فن اگر اين آثار را بخوانند بي ترديد به ژرفا و عمق و پربهايي آن آثار پي مي برند، به خصوص آثاري مانند: علي في القرآن، فاطمة الزهراء في القرآن، المهدي في القرآن، اهل البيت في القرآن، و مانند السياسة من واقع الاسلام. هركه به اين آثار مراجعه كند، به عمق در تفكرِ ديني و توانايي والا در مباحث اعتقادي، سياسي و اقتصادي از منظر ديني پي مي برد.
 
سؤال 6. اگر ممكن است اندكي درباره اخلاق و رفتار مرجع عالي قدر، حضرت آيت الله العظمي سيد صادق حسيني شيرازي دام ظله با اقشار مختلف جامعه سخن بگوئيد. ايشان با اقشار مختلف جامعه چگونه رفتار مي كنند؟
جواب 6. آقاياني كه از خاندان شيرازي هستند، و به ويژه مرجع عالي قدر آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق شيرازي دام ظله به طور كلي از نياكان و اجداد معصومشان، حضرت رسول اكرم و اهل بيت صلوات الله عليهم اجمعين پيروي مي كنند، و در اخلاق و رفتار، آداب و كردار، سير و سلوك اجتماعي، تعامل و برخورد با مردم و تمامي اقشار مختلف جامعه پيرو اجدادشان هستند. آنان با آن اخلاق والا و آكنده از مهرباني و مهرشان انسان را به ياد اخلاق اجداد مكرمشان مي اندازند؛ به ياد صفات برجسته و اخلاق و صداقت و به محبت و مهرباني آنان يادآوري مي كند؛ انسان را به ياد خيرخواهي و مهربانيشان مي اندازند. آنان واقعاً متخلق به اخلاق اهل بيت عليهم السلام هستند. به هر كه با آنان برخورد كند از حيث مادي و معنوي مورد مهر و نوازش قرارش مي دهند، و از حيث روحي و رواني نيرو و نورانيّتش بخشند، و انواع خيرخواهي و اندرزهايي كه در زندگي براي او مهم است تقديمش مي كنند؛ از نصايح و تجاربي كه به كار او مي آيد و برايش مفيد و سودمند است، مي گويند. براي مشكلات او راه حل مي دهند، و كلاً هركه به طريقي با ايشان ديدار كند از فيض وجودشان بهره مي برد. وجودشان همواره پربار و عطابخش است؛ هميشه هدايتگر و راهنماست.
روزي در شهرستان با يكي از خطبا و سخنورانِ توانا ديداري كردم، سلام و تحيّت مرجع عالي قدر آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق شيرازي دام ظله را به او رساندم. او گفت: چنان كه مي گويند من يكي از نامدارترين و تواناترين سخنوران هستم و در فن خطابه و منبر، تسلط بر مباحث تاريخي و حديث، تفسير و سيره و ساير مباحث ديني توانا و شهره شده ام، اما با اين همه، هرگاه با اين مرجع والا ديدار كردم، حديثي يا نكته اي تاريخي يا آموزه اي تفسيري يا گزاره اي از سيره برايم گفته اند كه با تمام مطالعاتي كه دارم، تا آن روز آن را نديده ام و برايم تازگي داشت. خود معظم له نيز روزانه وقتي را اختصاص داده اند تا در آن به كتب و منابع حديثي و تاريخي، و تفسير و سيره مراجعه كنند و به ديگران نيز هميشه توصيه مي نمايند كه چنين كنند.
 
سؤال 7. به جاست اگر درباره خاندان و خانواده مرجع عالي قدر در گذر تاريخ مطالبي را بيان فرمائيد.
جواب 7. تاريخ حماسه ي ميرزاي شيرازي بزرگ، آيت الله العظمي سيد محمد حسن شيرازي قدس سره رهبر انقلاب تنباكو را به خوبي ثبت كرده است و همگان از آن آگاهند. او جد چهارم مرجع عالي قدر ما حضرت آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق حسيني شيرازي دام ظله هستند. او كسي بود كه توانست با فتواي مشهور تحريم تنباكو استعمار پير انگليس را به زانو درآورد و از شهرهاي ايران و كشور ايران بيرون كند.
باز هم تاريخ معاصر با ياد ميرزاي شيرازي قدس سره مي درخشد؛ وي ميرزا محمد تقي شيرازي قدس سره رهبر انقلاب 1920 عراق بود كه در تاريخ عراق بسيار مشهور است. ايشان جد دوم مادري مرجع عالي قدر آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق حسيني شيرازي دام ظله است، كه توانست با رهبري انقلاب مردمي و عشايري عراق عليه اشغالگران انگليس، آنان را از كشور عراق با ذلت و خواري و تحميل كردن شكستي سنگين به آنان، بيرون براند. استعمار انگليس در اين شكست تلفات مالي و انساني فراواني ديد و خاطره شكست را تا هميشه در تاريخ خود ثبت كرد.
باز هم تاريخ معاصر با خاطرات درخشاني از اين خاندان بزرگ ياد مي كند و از سادات و عموها و پسران عموي مرجع عالي قدر، مانند آيت الله العظمي حاج آقا سيد ميرزا عبدالهادي شيرازي قدس سره كه به تقوا و پارسايي و بردباري و نيز به مرجعيت و علم گسترده مشهور است، سخن مي گويد. وي با مراجع آن روز عراق پهلوي دوم، محمد رضا پهلوي، آخرين شاه ايران را وادار كردند كه املاك و مستغلات و اموال غيرمنقول و نيز مؤسسات و شركت ها و كارخانه هاي مردم را، كه پهلوي اول: رضاخان به زور مصادره كرده است، به مردم مالكانشان باز گرداند.
آري، مرجع عالي قدر از خانداني است كه تاريخ از مفاخرشان به فراواني سخن گفته است. فقيه مجاهد، و عالم زاهد، آيت الله العظمي حاج آقا سيد ميرزا مهدي شيرازي قدس سره پدر مرجع ما حضرت آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق شيرازي دام ظله در تاريخ به يادگار زاهدي كم نظير و عادلي فرزانه و دينداري صادق گذاشته است، چنان كه پسر عمويش آيت الله العظمي حاج آقا سيد عبدالهادي شيرازي، وقتي كه از وي درباره عدالت ايشان سؤال شد، وي ـ كه بيش از سه دهه همزيست و همنشين بوده است ـ پاسخ داد كه در اين سي سال از او حتي عمل مكروهي هرگز و هرگز نديده است. جالب توجه است كه همين پاسخ را وي درباره پسر عمويش حضرت آيت الله العظمي سيد عبدالهادي شيرازي قدس سره داده است.
آري، او كسي بود كه در روز تشييع جنازه اش، خورشيد گرفت و كسوف كاملي روي داد. عموي اينجانب، مرحوم حاج رضا فدايي نقل كرده و گفت در آن روز حزني فراگير و اندوهي گسترده تمام شهر كربلا را فرا گرفت وهمگي لباس عزا به تن كردند، و رحلت آيت الله العظمي حاج آقا سيد ميرزا مهدي شيرازي را حادثه اي بزرگ دانستند، چون او را به درستي و از سر راستكاري اهل علم و عمل مي دانستند، او را فقيهي پرهيزگار و پاك؛ پدري مهربان و دلسوز باور داشتند. وي [مرحوم حاج رضا فدايي] مي گويد آن شب از شدت تأثر و اندوه در عالم رؤيا ديدم كه نوري درخشان جهيدن گرفت و به سوي آسمان رفت. خوب كه در آن نگريستم ديدم كه در ميان آن نور درخشان مرحوم آيت الله العظمي حاج آقا سيد ميرزا مهدي شيرازي قرار داشت. فرياد زدم: وا اسفا، واحزنا، ما چنين نور درخشاني را از دست داديم. در اين هنگام هاتف وسروش غيبي پاسخم را داد: درست است؛ شما چنين نور درخشاني را از دست داده ايد، اما همين نور، چهار نور ديگر را از خودش به جاي گذاشت. پس قدرشان را بدانيد. پس عمويم اضافه كرد و گفت: منظور از آن چهار نوري كه از آن نور درخشان به جاي مانده: چهار فرزند ايشان است، كه مرجع عالي قدر حضرت آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق حسيني شيرازي دام ظله يكي از آنان مي باشند و آن سه نور ديگر، سه برادر وي هستند.
 
سؤال 8. ميان مرجع عالي قدر دام ظله و برادر بزرگتر ايشان، مرحوم آيت الله العظمي حاج آقا سيد محمد شيرازي قدس سره چگونه هماهنگي و تشريك مساعي بود؟
جواب 8. در پاسخ اين سؤال بايد در آغاز به عنوان يك مقدمه اين گزارش تاريخي از يونان باستان را به عرض رسانده تا پاسخ شما جواب داده شود. در تاريخ آورده اند: اسكندر كه به ذوالقرنين هم مشهور است، وصيت كرد كه به هنگام مرگ و وقتي كه جنازه اش را تشييع مي كنند، كف دستش را، كه با پنج انگشت آن اشاره مي كرد، از كفنش درآوردند تا مردم آشكارا آن را ببينند. وقتي كه مرگ او فرارسيد و وصيت او را عمل كردند وتشييع جنازه اش فرارسيد، در آن هنگام از كنار حكيمي فرزانه گذشتند. حكيم وقتي كه اين صحنه را ديد، و ديد كه اسكندر بزرگ و فاتح ذوالقرنين، تشييع مي شود و كفِ دستِ او از كفنش بيرون است و با پنج انگشتش اشاره مي كند، و انگار به امر خاصي اشاره مي كند، پيش آمد و در برابر جنازه ايستاد و دستِ خود را با دو انگشت اشاره در برابر كف دست ذوالقرنين، كه با هر پنج انگشت اشاره مي كند، گرفت. در اين هنگام ديدند دستِ اسكندر پايين آمد و در كفن فرو رفت. تشييع كنندگان از ديدن اين منظره تعجب كردند و راز آن را از حكيم پرسيدند. حكيم هم در پاسخ آنان گفت: اسكندر با اشاره اي كه با پنج انگشتِ دستش مي كرد، مي خواست به ما بگويد: اگر پنج نفر انسان همدل و همفكر با هم باشند مي توانند جهان را مسخّر كنند. من با اشاره ام با دو انگشت به او فهماندم كه لازم نيست پنج نفر همدل و همفكر با هم باشند تا جهان را به تسخير درآورند، بلكه اگر فقط دو نفر با هم همدل و همفكر باشند مي توانند با آن همدلي و همفكري جهان را تسخير كنند. به همين جهت ذوالقرنين، اسكندر فاتح و جهانگشا تسليم شد و دستش را پيش كشيد.
آري، اين يك حقيقت مسلّم در جهان هستي است و جنبه تكويني دارد. سنتي است الهي و ثابت، كه بارها و بارها به تجربه نيز رسيده و دستاوردهاي فراواني به همراه داشته است. براي ارائه يكي از موارد آن، همدلي و همفكري، همكاري و همياري مرجع عالي قدر ما حضرت آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق حسيني شيرازي دام ظله با برادر بزرگشان مرجع راحل حضرت آيت الله العظمي حاج آقا سيد محمد حسيني شيرازي قدس سره مي باشد، كه در تمام طول حيات علمي و جهادي و زندگي اجتماعي و مبارزاتي پشتوانه او بوده است. اين همدلي و همكاري هم به صورت پنهاني و هم آشكارا و هم علماً و هم عملاً، و هم قلباً و فكراً و هم يداً و لساناً صورت مي گرفت و جامعه عمل به خود مي پوشيد. اين همدلي و همفكري، همياري و همكاري موجب آن شد كه غالب توطئه ها و نيرنگ هاي دشمن، از حيث تبليغي و سمپاشي خنثي گردد، نقشه هاي شوم محاصره و بايكوت كردن، فشار و سانسور نمودن را درهم شكند، و سرانجام اين همدلي و همفكري اين بود كه آيت الله العظمي حاج آقا سيد محمد شيرازي قدس سره توانست بر تمامي دشواري ها فائق آيد، و توانست در اين جنگ پردامنه ي نامحسوس و بي رحمانه ـ كه شرق و غرب عليه او به راه انداخته بودند و مي خواستند حركتِ فرهنگي و پيشروانه هوشمندانه او را متوقف سازند ـ پيروز و سربلند شود. باري دستاورد آن همدلي و همفكري، همكاري و همياري آن شد كه ايشان در عرصه ي عرضه تفكر اسلامي چنان پركار به تأليف بپردازد كه از خود كتابخانه اي آباد و پربرگ و پربركت بگذارد و در اين ميدان مبارزه افكار و مكاتبِ نوپديد و پرزرق و برق تفكرِ اصيل اسلامي را عرضه كند، آن هم در چيزي حدود هزار و پانصد جلد كتاب و جزوه، اين آثار پربركت گنجينه اي است از آموزه هاي پاك و تجاربِ درس آموز و حكمت هاي ناب و ناياب و علوم و فنون و معارف و اندرزها، كه همگي با همّت والاي آن مرحوم شرح و گردآوري شده اند و همگي از احاديث معصومين صلوات الله عليهم اجمعين استفاده و برداشت شده اند، به گونه اي كه تمامي اين آثار معالم و معارف ديني را باز آفريني و بازكاوي كرده اند و ميراث فكري اهل بيت عليهم السلام را زنده نموده اند، و به آبشخوري پاك براي غناي فكري نسل جوان مسلمان از فرهنگ ديني تبديل شده اند، و عقيده محكم واستوار اسلام را عرضه كرده اند. جوان مسلمان با خواندن اين آثار با عقيده و فرهنگ و غناي ديني آشنا مي شود و با ميراث به جاي مانده رسول اكرم صلي الله عليه وآله و اهل بيت عليهم السلام پيوند فكري به وجود مي آورد و او را به ريشه ها و اصالت هاي ديني اش باز مي گرداند و سرانجام مذهب اهل بيت صلوات الله عليهم اجمعين را به درستي مي فهمد و آن را مي پذيرد، و با فرهنگ معصومين كه فرهنگ قرآن كريم و وحي است آشنا مي گردد؛ با آموزه هاي ناب و زلال اسلام چون: پايبندي به صلح و رواداري، همزيستي و درك متقابل، نفي خشونت و خشم، ظلم ستيزي و مبارزه با ستمگري، ترك فريبكاري و نيرنگ، و بسياري از مفاهيم ديگر.
و خلاصه در يك جمله گفته مي شود كه: همفكري و همدلي، همكاري و همياري، همگامي و هماهنگي ميان مرجع عالي قدر دام ظله و برادر بزرگوارشان مرجع راحل أعلي الله مقامه برگ و باري فراوان و دستاورهايي چشمگير و ثمراتي خوشگوار پديد آورد، و تمامي طراحي هاي مكارانه و توطئه هاي شيطاني دشمن را برملا كرد و تمامي تهمت ها و افتراهاي مغرضانه و سست آنها را بي اثر ساخت. اگر آن همفكري و همدلي اين دو برادر نبود، دشمن در طراحي هاي شوم و توطئه گري هاي پليد خود موفق مي شد و در اين جنگ پردامنه ي نامحسوس پيروز مي گرديد. و در آن صورت براي خاندان محترم و ريشه دار شيرازي نامي ستوده نمي ماند و هيچ اثر درخشاني كه توجه ديگران را جلب و جذب نمايد به جاي نمانده بود.
 
سؤال 9. مرجع والا حضرت آيت الله العظمي شيرازي دام ظله با قشر فقير و تهيدست جامعه چگونه رفتار مي كرد؟
جواب 9. حضرت آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق شيرازي دام ظله با قشر كم درآمد و تهيدستان مثل پدري بسيار مهربان و دلسوز رفتار مي كند؛ پدري كه بسيار دلسوز است و با اعضاي خانواده رفاقت و دوستي مي كند. هميشه مواظب هستند كه با آنان همدلي كند و با مساوات رفتار نمايد. به گونه اي كه اين امر موجب شده است زندگي بسيار ساده و پايين و به دور از تنعم داشته باشد و سطح زندگي اش را مانند سطح زندگي خانواده هاي فقير ساخته است، و در مصرف، مسكن و پوشاك و اثاثيه منزل بسيار ساده و در سطح پايين است. خانه اش بسيار ساده و متواضع است و كمابيش به سطح زندگي برادر مرحوم خود مرجع راحل، حضرت آيت الله العظمي حاج آقا سيد محمد شيرازي قدس سره كه براي همگان ظاهر بود بسيار شبيه شده است، و كساني كه به ديدار او مي آيند به اين سادگي و تواضع معيشتي پي مي برند و به آساني سطح زهد و سادگي اش را درمي يابند. اين همان زندگي ساده اي است كه براي مواسات و همدردي با نيازمندان و تهيدستان نوعي همدردي به شمار مي آيد. او در گذشته و اكنون همواره دست دهنده داشته و براي فقرا دلسوزي فراواني مي كنند. امروزه ايشان در خفا كفيل و سرپرست بسياري از خانواده هاي مؤمنِ تهيدست است؛ همان ها كه به سبب عفت و آبروداري، خود را مانند مردمِ برخوردار و دارا نشان مي دهند و هرگز دستِ تكدي دراز نمي كنند و عفتمندي از چهره شان هويداست. آري، ايشان بسياري از چنين مؤمنان را ياري مي كند.
 
سؤال 10. برنامه هاي روزانه مرجع تقليد عالي قدر، حضرت آيت الله العظمي شيرازي دام ظله چيست؟
جواب 10. به اختصار و به طور كلي اين گونه عرض مي شود كه وقت و برنامه روزانه آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق شيرازي دام ظله بر پايه وقف كردنِ خود در راه خدا، و ويژه ساختن خود براي خرسندي پروردگار و خدمت به بندگان او، استوار است. بنابراين، بخشي از وقت خود را به درس و تدريس مي گذراند و بخشي را به قرآن و حديث و كاوش كردن در آنها. قسمتي از وقت روزانه را در عبادت وبندگي و قسمتي را در ديدارها و ملاقات ها صرف مي كند. براي پي بردن به رويدادها و اطلاع يافتن از حوادث جهان امروز و نيز اهتمام ورزيدن به آنچه در بستر جهان اسلام مي گذرد، و موضعگيري مسئولانه در برابر اين حوادث، ساعاتي را مي گذراند، و مقداري از وقت را صرف استقبال از افراد و گروه هايي كه به ديدارشان مي آيند مي كنند، كه در اين ديدارها به برخي پرسش ها و نيازها پاسخ مي دهند و گاه مطالبي را از سر ضرورت و نياز بيان مي كنند. ايشان در شب بيش از سه الي چهار ساعت نمي خوابند و بعد از آن براي تهجد و نيايش بر مي خيزند و پس از آن به استفتائات مردم جواب مي دهند و آنگاه برنامه روزانه خود را شروع مي كنند، كه غالباً در اين برنامه كارهايي چون تأليف و نگارش، بحث و تدريس و تحقيق، و مانند اينها را انجام مي دهند، تا روزشان را به شب برسانند. اين برنامه را هر روز دنبال مي كنند.
 
سؤال 11. لطفاً قدري درباره فعاليت ها و خدمات اجتماعي آيت الله العظمي شيرازي دام ظله سخن بگوييد؟
جواب 11. آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق شيرازي دام ظله فعاليت هاي گسترده اجتماعي، خيريه اي، ديني، علمي و فرهنگي، فني و تربيتي، و تبليغي دارند كه به صورت مستقيم يا با واسطه انجام مي شوند، و تمامي بسترهاي زندگيِ روزمرّه را در بر مي گيرند، كه در قالب حسينيه ها، مدارس، دانشكده ها، درمانگاه ها، بيمارستان ها، داروخانه ها، گروه هاي فني، هيئت هاي تخصصي، مؤسسات خيري و اجتماعي و مانند اينها صورت مي گيرند.
در تمام اينها فعاليتي گسترده و پر دامنه اي انجام مي دهند و پيشگامي، پشتيباني، همكاري و ارتباط ايشان بسيار چشمگير و دقيق است.
 
سؤال 12. ارزشگذاري و تقييم علمي شما از موسوعه «اهل بيت عليهم السلام في القرآن» تأليف مرجع والا حضرت آيت الله العظمي شيرازي دام ظله چيست؟ و در كتابخانه اسلامي شيعي چه نقشي مي تواند داشته باشد؟
جواب 12: موسوعه و دانشنامه «اهل بيت عليهم السلام در قرآن كريم» تأليف آيت الله العظمي حاج آقا سيد صادق شيرازي دام ظله در نوع خود نخستين اثر تأليفي است كه تاكنون چنين اثر با چنين موضوعي تأليف نشده است. اين دانشنامه تخصصي مايه زينت و آراستگي و غناي كتابخانه اسلامي است و خلأ موجود را در بستر معارف ولايي و اهل بيتي پر مي كند و اين فضاي خالي از حيث فكري، اعتقادي و فرهنگي با اين دانشنامه پر مي شود. خداي سبحان ربع قرآن را درباره اهل بيت عليهم السلام و در مدح آنان نازل فرموده است، چنان كه در روايات شريفه و مأثور ما نيز بدان اشارت رفته است. نكوهش دشمنان اهل بيت عليهم السلام و غاصبان منبر جدشان و حقوقشان، ربايندگان خلافت بحق آنان و دشمنان سرسختي كه با اين خاندان مقدس جنگيدند، نيز ربع ديگر قرآن را در برگرفته است، كه اين نيز در روايات وارد شده است. بله خاندان پاك مطهر و اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام، همچنان حقشان مجهول و پنهان، و قدر و جايگاهشان نيز نا آشكار و مخفي مانده است و فضل و مقام والايشان آن گونه كه شايسته و بايسته است بدان پرداخته نشده است. بنابراين، دانشنامه اهل بيت عليهم السلام در قرآن با بهره گرفتن از روايات اهل سنت و كتاب هايشان، منزلت و شأن والاي اهل بيت عليهم السلام را اثبات كرده است؛ يعني اثبات آنچه خداي سبحان براي رسول مكرم صلي الله عليه وآله و خاندان مطهر او مقرر ساخته، وشأن، خلافت، امامت و رفعت آنها در قرآن حكيم و فرقانِ عظيم ثابت و مسلم فرموده است. تمامي اينها به صورت يكجا و مستند و پژوهيده در اين موسوعه جمع شده است و از زواياي پنهان منابع مختلف و پراكنده و لطايف پنهان مانده در تاريخ گزاره ها و گزارش هاي ناب و ناياب را گرد آورده و در دسترس خواستاران و تشنگان حقيقت مي نهد. اين دانشنامه، الحق كه ابتكار و نوآوري زيبا، و كاري است بايسته و شايان و اثري است ماندگار.
 
سؤال 13. اگر ممكن است، خاطراتي چند از مرجع عالي قدر حضرت آيت الله العظمي شيرازي دام ظله بيان كنيد.
جواب 13. هر روز و هفته و ماه و سالي كه انسان در كنار مرجع عالي قدر و در خدمتِ ايشان حضور داشته باشد، لاجرم از انبوه خاطرات، قصه ها، لطايف و دقايق حِكمي و نوادر اخلاقي برخوردار مي شود كه البته همگي آنها اخلاص او را براي خداي سبحان و ارادتِ والاي ايشان به رسول مكرم اسلام صلي الله عليه وآله و ائمه معصومين عليهم السلام نشان مي دهند و به ما مي فهمانند كه ايشان واقعاً خود را و وقت خود را، وقف خداي متعال و خدمت به دين مبين اسلام و نفع رساندن به مردم و خدمت رساندن به آنها كرده است. از خوش برخوردي و گشاده رويي و لبخنده اي كه از چهره شان جدا نمي شود بگوييم يا از گشاده دلي و سعه صدر و مهرباني اش؟ از روح بزرگ و سترگ و معنويت پردامنه و گسترده اش بگوييم يا از اخلاص و ارادت والاي او؟ او ادامه دهنده راه اجداد مطهر و پاك خود، و نمادي از سيرت و منش پاكيزه و اخلاق حسنه آنان است. هيچ كسي همنشين وي نمي شود مگر آنكه بر ايمان و پاكدلي اش افزوده شود، و هيچ كس همسخن او نمي شود مگر آنكه از خرمن ادب و نزاكتِ او خوشه برچيند و از اخلاق والايش دسته معطر برگيرد و از فروتني اش درسي و عبرتي بياموزد. او همواره همگان را به التزام و پايبنديِ به تقوا و پارسايي و فراگيريِ دانش و ادب دعوت مي كند، به خصوص نسل جوان را. همگان رابه جديت و كوشش و به ضرورتِ داشتن نشاط و فعاليت و همتِ والا فرا مي خواند، تا از آنها در راه خدا و براي برتري بخشيدن به نام خدا و كلمة الله و براي خدمت كردن به بندگان خدا استفاده كنند. هميشه مي كوشد كه نيازهاي ديگران را به قدر مستطاع برآورد، و هميشه به دوستان و همنشينان خود نيز توصيه و سفارش مي كنند كه در برآوردن نيازهاي ديگران به اندازه توان خود كوشا باشند. فراموش نمي كنم روزي را كه به جوانان طلبه و دانش پژوه حوزه و علوم ديني، كه از برخي شهرهاي هند به ديدار وي آمده اند، فرمود: هريك از شما لاجرم و بي ترديد نام رهبر انقلاب هند، گاندي را شنيده ايد، و همه شما مثل او انسان هستيد و قدرت و توانتان از او كمتر نيست. گاندي غير مسلمان توانست هند را از يوغ بندگي و استعمار رهايي بخشد، چنان كه همه شما اين را به خوبي مي دانيد، و نيز مي دانيد كه اين كشور چقدر گسترده و متفاوت است و عقايد و اديان و فرهنگ ها و زبان ها و گويش هاي متنوعي دارد.
گاندي چنين كشوري را از چنگال استعمار پير انگليس رهانيد و مردم آن ديار را آزاد و مستقل كرد به گونه اي كه سرنوشت خود را به دست خودشان گرفتند. حال شما كه مسلمانيد و بهتر از ديگران مي توانيد فعاليت كنيد و اصولاً اسلام براي رهايي و آزادي ملت ها آمده است و در پي آن است كه خير و خوبي و سعادتمندي تمامي مردم جهان را تأمين كند.
سپس ايشان سخن خود را چنين ادامه داده و فرمودند: اگر تنبلي و بي توجهي كنيم و فرياد رساي آزادي بخش اسلام را به ديگران نرسانيم و عدالت اين دين را به آنان نشان ندهيم و نواي قرآن مجيد و قسط آن را زمزمه ننماييم و فرهنگ پربار و والاي رسول اكرم صلي الله عليه وآله و اهل بيت عليهم السلام را در تمام جهان نگسترانيم ـ آن هم با وجود رسانه هاي تصويري و صوتي و فناوري هاي پيشرفته كنوني و نوين ـ در آن صورت جواب ما به سؤال خداي متعال در اين باره چه خواهد بود؟ مخصوصاً اگر او ميان ما و كسي مانند گانديِ غير مسلمان در دستيابي به هدف عمده اش مقايسه و مقارنه اي انجام دهد چه جواب خواهيم داد؟ در حالي كه ما براي گسترش اسلام و دستيابي به هدف اسلام تلاش چنداني نكرده ايم و سعي كافي ننموده ايم كه از رهگذر دين اسلام تمامي مردم را به سوي سعادتمندي سوق دهيم؟ بنابراين: در انجام وظيفه ديني و در راه دستيابي به اهداف والاي اسلام و تحقق بخشيدن به آن هرگز نبايد كم كاري و فروگذاري كنيم ـ ان شاء الله تعالي ـ .



صفحه اصلی نسخه مناسب چاپ ارسال به دوستان ذخیره نشانی خبرخوان
 
به اهتمام مؤسسه فرهنگی رسول اکرم صلی الله علیه و آله
بیت مرجع عالیقدر: قم مقدس، خيابان انقلاب، كوچه 6
Powered by: Parseh ITG