بسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم اَللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی کُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً برَحْمَتِک یا أَرْحَمَ الرّاحِمین
  شنبه 30 دی 1396
بروز شده: 30 دی 1396
 
  کد صفحه: 271       تاریخ درج: 10 اردیبهشت 1396









 
 









 


بانوان

1- چنان كه گزارش شده آمار زنان جوان و ميانسال و سالخورده و دختران نوجوان در جهان از چهار ميليارد تن گذشته است و ممكن است تا 20 ـ 30 سال ديگر اين آمار به پنج ميليارد نفر برسد. پر واضح است كه 99 درصد اين جمعيت بزرگ، به هدايت و ارشاد نياز دارند، بي تفاوت كه مؤمن باشند يا نه.
بنابراين، شما بانوان مؤمني كه در حوزه هاي علميه مشغول تحصيل هستيد سعي كنيد و مي توانيد دوره سي ساله را ده ساله سپري كنيد و بيست سال ديگر را به تبليغ زباني و نوشتاري اختصاص دهيد. يادآوري مي كنم كه در سال هاي اخير خانم هايي با همسران، برادران و فرزندان خود از كشورهاي غير اسلامي و جامعه غير مسلمان و كافر نزد من آمده اند كه قبلاً مسيحي، يهودي و يا ملحد بوده اند، اما بر اثر يك راهنمايي، مسلمان و شيعه شده اند و برخي از آنان نيز درباره اهل بيت عليهم السلام كتاب نوشته اند و چاپ و منتشر كرده اند كه از نظر آمار قابل توجه است.
 
2- هيچ دليل شرعي، عرفي و عقلايي وجود ندارد كه بر اساس آن توان خانم ها از توانمندي و قابليت آقايان كمتر باشد بلكه خانم ها نيز توفيق هاي فراواني داشته اند چنان كه آقايان اين گونه بوده اند.
البته كسي منكر گرفتاري هاي خانم ها و آقايان نيست و هر دو طبقه مشكلاتي دارند، اما در هر دو طبقه افراد موفق وجود داشته و دارد. بله آقايان بيشتر از خانم ها موفق بوده اند ولي اين امر به معناي قابليتِ بالاي آقايان و ناكارآمدي و قابليت كمتر بانوان نيست بلكه علت ها را بايد در جاهاي ديگر جستجو كرد و غافل نباشيم كه قابليت ها و توانمندي هاي يك خانم بسيار زياد است.
 
3- بانوان به دليل ظرفيت هاي فراوان هماره حضوري مؤثر داشته اند تا آن جا كه رسول خدا صلي الله عليه وآله در جنگ هاي خود كه تماماً دفاعي بود، براي درمان و پانسمان مجروحان جنگ و آبرساني به رزمندگان از وجود بانوان استفاده مي كردند و به عنوان مثال يكي از اين بانوان «نسيبه بنت كعب» بود.
در جنگ اُحُد جنگجويان فرار كردند و چند تن از جمله اميرمؤمنان عليه السلام در كنار رسول خدا صلي الله عليه وآله ماندند.
نسيبه بنت كعب كه در خدمت رسول خدا صلي الله عليه وآله بود به فرمان آن حضرت پيش رفت و سپر و شمشير پسرش را كه در ركاب رسول خدا صلي الله عليه وآله شهيد شده بود برداشت و قاتل پسر خود را كشت، سپس به منظور دفاع و حفظ جان رسول خدا صلي الله عليه وآله در برابر گزندها يك سوي آن حضرت ايستاد و اميرمؤمنان عليه السلام در سمت ديگر ايستادند و چند نفر ديگر هم كه جمعاً 6 ـ 7 نفر مي شدند ديوار حفاظتي در برابر پيامبر اكرم صلي الله عليه وآله ايجاد كردند، حضرتش را در ميان گرفتند و با بيش از يكصد تن جنگيدند و نسيبه به عنوان يك خانم، جانانه از ايشان دفاع كرد و رسول خدا صلي الله عليه وآله او را بسيار ستودند.
امروزه مسأله جبهه نظامي وجود ندارد و مطرح نيست، اما جبهه علمي و فكري به طور گسترده وجود دارد كه ورود به اين جبهه بر مرد و زن به عنوان واجب كفايي است. بانوان در اين امر مستثنا نيستند و تا زماني كه «من فيه الكفايه؛ كسي يا كساني كه از عهده اين كار بر بيايند» وجود نداشته باشد بر همگان واجب عيني است.
به منظور ايفاي اين نقش و وظيفه بايد خوب درس خواند و فرصت ها را غنيمت شمرد و از وقت ها بهتر استفاده كرد و نيك ياد گرفت و زيبا و علمي نوشت. در جهان امروز زني غير مسلمان كتابي مي نويسد و با تيراژ ميليوني منتشر و به چندين زبان ترجمه مي شود، چرا اين اثر از آنِ يك بانوي مسلمان شيعه نباشد.
هر چيزي مراتبي دارد و چنان كه گفته شده است: «إن من البيان لسحراً؛ برخي از بيان ها افسون و افسونگر است».
از اين رو انسان بايد بيان و قلم خود را زيبا كند تا گيرايي داشته باشد. از اين رهگذر خواهد توانست اين واجب كفايي را انجام دهد و آنچه را كه بايد به جهانيان برساند.
قرآن كريم پيامبران را كساني معرفي مي كند كه با «بلاغ مبين؛ ابلاغ آشكار و رسا» براي اصلاح جامعه و هدايت مردم آمده اند. بانوان نيز با همين روش و شيوه مي توانند، انديشه و فرهنگ اهل بيت عليهم السلام را به سراسر جهان برسانند و جوامع بشري را با آن آشنا و از آن برخوردار كنند، منتها با بيان و استدلال قانع كننده، به گونه اي كه هر شنونده اي با شنيدن آن و تأمل در آن قانع بشود.
حال اگر كسي يا كساني پس از باور آن، روي برتابند و بدان تن در ندهند، خودشان بايد در محضر خداي متعال پاسخگو باشند. مهم اين است كه بايد انجام وظيفه بشود و به فرموده قرآن كريم: «فَمَن شَاء فَلْيُؤْمِن وَمَن شَاء فَلْيَكْفُرْ؛ هر كس مي خواهد ايمان بياورد (و اين حقيقت را پذيرا شود) و هر كس مي خواهد كافر گردد»(كهف/29).
 
4- يك خانم مسئوليت دارد كه به والدين، همسر، فرزندان، خويشاوندان و هركه در اطراف اوست امر به معروف و نهي از منكر كند. مادر وهب در روز عاشورا پسرش را تشويق مي كرد كه پيش برود و از نيزه ها و شمشيرها نترسيده، از نواده ي رسول خدا صلي الله عليه وآله دفاع كند.
عمل به مسئوليت نيازي به تشويق ندارد، چون وظيفه ديني است. يك همسر خوب همان گونه كه در خدمت به شوهرش احساس مسئوليت مي كند بايد درباره ايمان و اخلاق و هدايت او نيز خود را مسئول بداند. يك دختر مؤمن نسبت به خواهران و خانواده و دوستان و همكلاسي ها و هم هيئت هايش نيز بايد احساس مسئوليت كند.
مسئوليت آن است كه انسان در پي تأثيرگذاري باشد نه دعوا و امر و نهي. ايفاي مسئوليت بايد با اخلاق خوب و صبر فراوان صورت گيرد نه آشوب و نزاع، چراكه در اين صورت توفيق حاصل مي شود و اگر هم چنين فردي موفق نشد دست كم به مسئوليت ديني خود عمل كرده و در روز قيامت نزد خداي سبحان رو سفيد و بر اساس آيه قرآن زبان اعتذار دارد، آن جا كه مي فرمايد: «قَالُواْ مَعْذِرَةً إِلَي رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ؛ تا معذرتي پيش پروردگارتان باشد و شايد كه آنان پرهيزگاري كنند».
 
5-امروزه اگر شما بانوان در كنار ساير مبلغان دين در زمينه هدايت ديگران اقدام نكنيد ديگران دست به كار خواهند شد و شما در روز قيامت حسرت خواهيد خورد، پس شما پيشقدم شويد تا ديگران در قيامت افسوس و حسرت شما را بخورند. اين امر از مواردي است كه قرآن كريم درباره آن مي فرمايد: «وَفِي ذَلِكَ فَلْيَتَنَافَسِ الْمُتَنَافِسُونَ؛ و در اين نعمتهاي بهشتي بايد راغبان بر يكديگر پيشي گيرند»(مطففين/26).
مسلّم بدانيد كه در روز قيامت آن كسي از شما به حضرت زهرا سلام الله عليها نزديك تر خواهد بود كه در زمينه تهذيب نفس و تبليغ دين بيشتر كار كرده باشد.
بكوشيد كه در تهذيب نفس و خودسازي در هر مرتبه اي كه هستيد، به مراتب بالاتر دسترسي پيدا كنيد و در راه تهيه وسائل و راهكارهاي هدايت ديگران تلاش كنيد يا در ميدان مسابقه اي كه آيه فوق بدان اشاره دارد گوي سبقت را برباييد.
 
6- شايسته است خانم هاي محترم، در همه ي كشورهاي اسلامي و حتي غير اسلامي فداكاري را وجه همت خود قرار دهند و اين صفت والا را از حضرت خديجه سلام الله عليها الگو بگيرند. هريك به حدّ توان خود در تشكيل روحيه ي فداكاري بكوشند، چراكه فداكاري سعادت خود و همگان را تأمين مي كند. سعادت بشر به طور كلي خواسته ي غايي دين اسلام است. پيامبر اسلام صلي الله عليه وآله در ابتداي بعثت خود فرمودند: «من سعادت دنيا و آخرت را براي شما [به ارمغان] آوردم».
 
7- هر چيزي با عزم و اراده شروع مي شود. اگر كسي براي رسيدن به هدفي تصميمي جدي بگيرد، هر چقدر هم در راه رسيدن به آن سختي بكشد، عاقبت موفق مي شود. اگر خانم هاي مؤمن تصميم بگيرند كه دنبال خوشگذراني نباشند مي توانند موفق شوند. روي سخنان من بيشتر متوجه خانم ها، به ويژه جوان و نوجوان است. خانم ها سعي كنند تمام همت خود را صرف خوشگذراني نكنند. تمام سعي خود را صرف آن نكنند كه حتماً اوضاع بر طبق مرادشان باشد و عمرشان را صرف لباس و خوراك و زندگي دنيايي كنند. زندگي ناهمواري ها و بالا و پايين هاي بسياري دارد. هر زندگي غالباً كاستي هايي دارد. خانم ها بايد شوهرهاي خود را ـ حتي اگر در زندگي كاستي هايي داشته باشند ـ نرنجانند و در صورت وجود برخي ناملايمات، صبر پيشه كنند. دختر خانمي كه در خانه برادري ناسازگار يا بداخلاق دارد، يا مادري كه فرزنداني دارد، بايد قدري تحمل كنند و زود در برابر كژخلقي ها از كوره به در نروند. آقايان نيز از اين قاعده مستثني نيستند. براي موفقيت در اين راه بهترين كار سرمشق قرار دادن بزرگاني چون حضرت خديجه و حضرت زهرا سلام الله عليهما است. طبيعي است كه شما نتوانيد مانند آن بزرگان رفتار كنيد و آن همه رنج را تحمل كنيد. نمي خواهد در سه سال يك وعده غذاي سير نخوريد، يا تمام دارايي تان را در راه اسلام خرج كنيد، اما در حدّ توان خود از فداكاري در راه گسترش تعاليم دين دريغ نورزيد. اگر در زندگي قدري فداكاري بكنيد، قدري مشاجره ها را كنار بگذاريد و اندكي تحمل كنيد و حلم بورزيد، بي گمان موفقيت هاي بسياري در زندگي نصيبتان مي گردد.
 
8- هر خانم همانند يك مرد نيروي عظيم بالقوه اي دارد كه بايد آن را در راه تعالي دين صرف كند. پوشيده نيست كه فريضه ي امر به معروف و نهي از منكر بر همگان واجب است، البته با رعايت نكات اخلاقي و با ملايمت و مدارا. همان سان كه پيامبر اكرم صلي الله عليه وآله در ترويج تعاليم اسلام به ديگران با مدارا رفتار مي كردند. پس در راه تبليغ اسلام اگر كسي سخن شما را نپذيرفت با او درشتي نكنيد.
آمارها حاكي از آن است كه بيش از سه ميليارد خانم غير مسلمان در جهان زندگي مي كنند. وظيفه ي هدايت اينان بر عهده ي كيست؟ مسلماً خانم هاي مسلمان كه در كشورهاي اسلامي زندگي مي كنند و با تعاليم اسلام آشنا هستند در قبال آنان بي مسئوليت نيستند. اگر به هدايت ديگران توجه مي شد كه ساليانه چندين هزار زن در كشورهاي اسلامي با جرم هاي مختلف از فساد و تبهكاري و غيره راهي زندان نمي شدند.
 
9 ـ زن، يك جهان انرژي است كه اگر از توانمندي هاي خود استفاده كند به تنهايي مي تواند امتي را هدايت نمايد و تغيير دهد.
در روايتي امام رضا عليه السلام فرمودند: «رحم الله من أحيا أمرنا؛ خداي رحمت آورد بر آن كس كه امر ما را احيا كند».
پرسيدند: امر شما چگونه احيا مي شود؟
امام عليه السلام فرمودند: «يتعلم علومنا و يعلمها الناس، فإن الناس لو علموا محاسن كلامنا لاتبعونا؛ دانش ما را فراگيرد و آن را به ديگران بياموزد، چه اين كه اگر مردم زيبايي و خوبي سخن ما را بدانند، به يقين از ما پيروي خواهند كرد».
سزاوار است كه زنان و مردان با ايمان، تلاش جدي در فراگيري علوم اهل بيت عليهم السلام داشته باشند و بي دريغ در راه نشر و معرفي آن به مردم بكوشند.
نتيجه شرايط فعلي جهان و گذشته، زمان حاضر و آينده تاريخ، به روشني نشان مي دهد كه در دو دهه آينده قطعاً بيشتر جوانان پيرو اهل بيت عليهم السلام خواهند شد، چراكه جهانِ امروز از آزادي نسبي برخوردار است و غالب مردم فرهيخته اند. طبيعي است كه آزادي و فرهنگ سالم، نتايج مثبتِ بيشتر و بزرگ تري به ارمغان خواهد آورد.
 
10 ـ سعادت يك لفظ است كه يك معنا دارد و واقعيتي است در وجود خارج؛ بنابراين بانوان بايد بدانند كه چه كار كنند تا خوشبخت و به تعبير قرآن «سعيد» باشند.
در اين دنيا امكانات زيادي از قبيل پول و علم و مقام و زيبايي وجود دارد لكن سعادت با اين چيزها دست يافتني نيست و كسي با صرف اين امكانات سعيد و خوشبخت نمي شود؛ بلكه سعادت تنها در يك چيز است كه آن نيز همانگونه كه در قرآن كريم، روايات و ادعيه هم وارد شده است، مسأله ي «رضا» است؛ يعني هر كس با آن شرايطي كه در او است سعي كند تا خود را با آن شرايط راضي كند و شكرگزار خداي متعال باشد، كه در چنين شرايطي آن شخص سعادتمند خواهد بود.
سعادت به يك باره قابل تحصيل نيست، بلكه مراحلي دارد كه اگر تصميم به تحصيل آن گرفته شود مطمئناً دست يافتني است؛ چراكه خواستن توانستن است.
 
11ـ خداي متعال وقتي مي خواهد جلالت قدر و عظمت منزلت ابراهيم خليل الله را يادآور شود از ميان آن همه والايي هاي اخلاقي كه در وجود او بود به صفت «حلم» آن حضرت اشاره مي كند و مي فرمايد: «إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لأوَّاهٌ حَلِيمٌ؛ به راستي كه ابراهيم بسيار خدا ترس (يا مهربان) و بردبار بود».
«حلم» كه تا اين اندازه در منظومه اخلاقي اسلام ارزش دارد بدين معناست كه انسان جواب زور و آزار جاهلان را ندهد و از كنار رفتار ناپسندشان كريمانه بگذرد. در حقيقت انسان حليم از رفتار خيره سرانه جاهلان آزرده خاطر و ناراحت نمي شود و با خرسندي و لذت تمام حلم مي ورزد. زيرا خداباوري او به حدي است كه مي داند با چنين كاري مقام او نزد پروردگار بالاتر مي رود.
نكته ديگر صبر در مصائب و سختي ها و گرفتاري هاست. خداي متعال درباره مقام والاي صابران مي فرمايد: «إِنَّمَا يُوَفَّي الصَّابِرُونَ أَجْرَهُم بِغَيْرِ حِسَابٍ؛ فقط پاداش صابران است كه بي حساب داده مي شود».
كسي كه نفس خود را با خداباوري پرورش داده باشد در تلخي ها و ناهمواري ها صبوري مي كند و اين صبوري نه تنها او را خرد نمي كند بلكه براي او با لذت و رضايت خاطر توأم است.
يك خانم مي تواند صابر باشد و به ديگران هم صبر را تعليم دهد. بدين معنا كه معلم شوهر، دختران و يا بستگانش باشد و آنان را تربيت كند. حال ممكن است برخي زودتر و بهتر اين امر را از او فرا گيرند و برخي ديرتر و كم تر. رسول خدا هم معلم بشر بود ولي همگان به يك نحو از تعليمات والاي آن حضرت استقبال نمي كردند. اساساً ما مكلف به نتيجه نيستيم بلكه ما فقط بايد وظيفه خود را انجام دهيم.
 
12ـ رسول خدا صلي الله عليه وآله فرمودند: «إنَّ أَكْمَلَ المؤْمِنينَ إِيماناً أَحْسَنُهُمْ خُلُقَاً؛ كامل ترين ايمان را مؤمناني دارند كه اخلاقشان [از ديگران] بهتر است» فرمودند: ايمان مهم ترين ملاك مورد پذيرش خداي متعال در دنيا وآخرت، ومهم ترين شرط موفقيت در دوجهان است. در عين حال ايمان داراي درجات ومراتب گوناگون ومتفاوتي است وحتي از مرتبه والاي ايماني كه ويژه كاملان است نيز مرتبه بالاتر وكامل تري وجود دارد. ملاك كمال ايمان بر اساس حديث شريف نبوي حسن خلق است. بدين معنا كه: از دو انساني كه در شرايط يكسان قرار دارند مثل دو زن، آن يك در ترازوي ايمان كفه اي سنگين تر دارد كه در اخلاق از ديگري پيش تر باشد. ممكن است دوخانم هردو مؤمن وخوب باشند ولي آن كه اخلاق بهتري دارد «خوب تر» است وهنگام عرضه نامه اعمال هفتگي وي به بقية الله الاعظم عجل الله تعالي فرجه الشريف بيشتر موجبات خرسندي ايشان را فراهم مي نمايد.
خواهراني كه به تحصيل علوم اسلامي اشتغال دارند در صورتي كه تخلق به اخلاق اسلامي را مدنظر قرار دهند وبه رعايت آداب واخلاق اسلامي اهتمام كافي بورزند، خداي متعال توفيق بيشتري به آنان عنايت خواهد كرد. همچنين كساني كه در دفاتر ونهادهاي فرهنگي ومذهبي به فعاليت ونشر آداب واخلاق ومعارف اسلامي مشغولند بايد خوش اخلاقي را هميشه در برخورد با همكاران، مردم عادي و در تمام لحظات وصحنه هاي زندگي رعايت كنند؛ چراكه حسن خلق در تعيين ارزش خدمات آنان مؤثر است وهرچه اخلاق آنان بهتر باشد ارزش خدماتشان افزون تر خواهد شد.
 
13ـ از امام جعفر صادق عليه السلام روايت شده است كه فرمودند: «انظُر إلي مَن هوَ دونَكَ في المَقْدُرَةِ ولا تَنظُر إلي مَن هوَ فَوقكَ فِي المَقْدُرَة فَإنَّ ذلِكَ أَقْنَعُ لَكَ بما قُسِمَ لَكَ وَأَحْري أَنْ تَسْتَوْجِبَ الزِّيادَةِ مَنْ رَبِّكَ؛ در مكنت ومال به كسي كه از تو پايين تر است نگاه كن وبه برتر از خود منگر، چراكه اين كار موجب قناعت بيشتر تو به قسمت الهي مي شود وباعث مي گردد خداي متعال [بر اثر سپاسگزاري وقدرداني تو] نعمت را بر تو افزون كند».
در اين حديث شريف به ما امر شده است در امور مالي به كساني بنگريم كه در درجه پايين تري از ما قرار دارند وخود را با آنان مقايسه كنيم. به عنوان مثال اگر كسي از بي پولي وتنگناي مالي رنج مي برد خود را با كساني مقايسه كند كه در درجه پايين تري از وي قرار دارند واز او تنگدست تر هستند. در چنين حالتي تحمل رنج بي پولي ومشكلات برايش آسان تر مي شود و روحيه اي به مراتب بهتر خواهد داشت. همچنين كساني كه از بيماري سختي رنج مي برند يا در ارتباط با همسر يا فرزندانشان مشكلي دارند بايد به بيماراني كه وضعيتي بدتر از او دارند ودر بيمارستان بستري مي باشند و افرادي كه از مشكلات حادتري رنج مي برند بنگرند. اگر شخصي در مشكلات وگرفتاري ها كساني را در نظر آورد كه گرفتاري هاي بيشتري دارند، اعتماد به نفس وروحيه بهتري پيدا مي كند ودر گرفتاري ها خود را نمي بازد وفشار روحي كم تري را تحمل خواهد كرد.
آدمي در امور اخروي بايد به بالاتر از خود بنگرد تا دچار خودبزرگ بيني وعُجب نشود. نبايد با خواندن نماز شب يا داشتن اخلاق نيكو شيفته خود شويم بلكه بايد كساني را در نظر داشته باشيم كه همين نماز را با توجه بيشتري مي خوانند ومراتب اخلاقي آنان بالاتر از ماست. وقتي خانمي در خوبي ها به بالاتر از خود مي نگرد هيچ گاه دچار توقف وسكون نمي شود وهميشه در امور معنوي روبه پيشرفت است.
 
14ـ در روايت آمده است كه رسول خدا صلي الله عليه وآله فرمودند: «دَخَلَتِ امْرَأَةٌ النَّارَ في هِرَّةٍ رَبَطَتْها فَلَمْ تُطْعِمْها وَلَمْ تَدَعْها تَأْكُلُ مِنْ خِشاشِ الْأَرْضِ؛ زني به واسطه آن كه گربه اي را بست وبه او غذا نداد ونگذاشت از حشرات زمين بخورد اهل دوزخ شد».
از سوي ديگر در روايت نبوي ديگري آمده است: زني در بيابان راه مي رفت. تشنگي به او فشار آورد ودرون چاهي شد وآب نوشيد. وقتي بيرون آمد سگي را ديد كه از فرط تشنگي در آستانه مرگ است وخاك هاي زمين را مي خورد. با خود گفت اين سگ نيز مثل من از تشنگي به ستوه آمده، درون چاه شد وكفش خود را پر از آب كرد وبه دندان گرفت. سپس بيرون آمد وآن سگ را سيراب نمود. خداي متعال به واسطه اين عمل نيك گناهان وي را بخشيد.
كارهاي خوب و همينطور كارهاي بد مثل حلقه هاي به هم متصل هستند. كار نيك باعث مي شود انسان نسبت به كارهاي نيكِ ديگر توفيق يابد؛ كارهاي بد نيز از انسان سلب توفيق مي كند وموجب درافتادن به گناهان ديگر مي شود. در دو مثال يادشده نجات آن حيوان موجب شد تا زن توفيق انجام كارهاي نيك ديگر را بيابد وسرانجام عاقبت به خير شود وستم كردن به آن حيوان موجب آلوده شدن آن زن به گناه وغفلت وستم ودر نتيجه جهنمي شدن وي گرديد. همچنان كه طاعت، طاعت مي آورد وگناه نيز موجب سلب توفيق مي شود.
 
15ـ اسماء از زنان مؤمن در صدر اسلام است كه خواندن احوالات ايشان را توصيه مي كنم. وي همسر جعفربن ابي طالب بود وپس از آن كه جناب جعفر در جنگ موته به شهادت رسيد و عدّه وفات سپري شد، به همسري ابوبكر درآمد ومحمدبن ابي بكر حاصل اين ازدواج است. پس از ابوبكر، اميرمؤمنان علي عليه السلام اسماء را به همسري گرفتند واز او صاحب دو فرزند شدند كه يكي از آنها عون بن علي بن ابي طالب عليه السلام است كه در كربلا به شهادت رسيد.
اكنون مي پرسيم اگر در روزگار ما زني چنين كند وپس از مرگ شوهر ازدواج نمايد آيا مورد تشويق قرار مي گيرد يا با فشارهايي از ناحيه اجتماعي مواجه مي شود وچه بسا زنان جامعه ما او را بي وفا بشمارند. بي شك كار اسماء عين دين وعين اسلام است ولي اين امر كه جزء دين بوده امروز قبح عرفي پيدا كرده وحتي ضد ارزش شده است. آيا سه بار ازدواج اسماء كه امروز از نظر برخي از ما عيب است غير از دين خدا بوده است؟ مسلماً اين كار ايشان مورد پسند شرع مقدس وجزء دين بوده است. دين خدا مي گويد: غير از همسران پيامبر صلي الله عليه وآله كه پس از ايشان ازدواج با آنان حرام است، بقيه زنان پس از مرگ شوهرانشان مي توانند ازدواج كنند. غير از اين استثنا مورد ديگري نداريم وسيره اهل بيت عليهم السلام نيز شاهد روشن اين معناست.
اين مسأله در مورد ازدواج مردان پس از مرگ همسرانشان نيز وجود دارد. اميرمؤمنان پس از شهادت خانم فاطمه زهرا سلام الله عليها ازدواج كردند ولي امروزه اين كار نيز عيب به شمار مي رود.
 
16 ـ به اين نكته بايد توجه داشت كه كارآيى بانوان براى هدايت جامعه بيشتر از مردان است، از اين رو وظيفه آنان نيز سنگين‌تر است، زيرا خداى سبحان با قدرت كامل خودش توانايى اين عمل را در خانم‌ها بيشتر از مردان قرار داده است. به اين معنا كه اگر مثلاً مادرى يك دختر و يك پسر داشته باشد كه هر دو صالح و متدين باشند، و بخواهند مادر خود را با شيوه‌اى كه اسلام معين كرده است واقعاً هدايت كنند، در اين مسأله دختر موفق‌تر از پسر است و يا چنانچه دو خانواده باشند كه در يكى از آنها زن متدين نباشد و در ديگرى شوهر متدين نباشد، و همسران آنها متدين باشند، در اين فرض اگر زن متدين بخواهد شوهر خود را و مرد متدين نيز بخواهد زن خود را هدايت كند و هر دو نيز از جهت فرهنگى و فكرى و به كارگيرى جنبه تشويق و ترغيب در يك سطح باشند، مسلماً در هدايتِ همسران آن زن موفق‌تر از آن مرد خواهد بود. يا اگر فرض كنيم چند خواهر و برادر كه برخى متدين و برخى به دين بى‌اعتنا باشند، چنانچه خواهران و برادران متدين تصميم بگيرند خواهران و برادران غيرمتدين را ارشاد و هدايت كنند، مسلماً تأثير عمل خواهران بيشتر از تأثير برادران خواهد بود. دليل اثرگذارىِ بيشترِ خانم‌ها بر مردان اين است كه خداى - تبارك و تعالى - بر اساس حكمت‌هاى والاى خود، خانم‌ها را از عاطفه قوى‌ترى برخوردار كرده كه برخى از اين حكمت‌ها براى ما روشن شده و برخى ناشناخته مانده است.
به هر حال اگر خانمى به طور جدى تصميم بگيرد شوهرش را هدايت كند نه اين‌كه بخواهد فقط به او امر و نهى يا تندى كند، بلكه واقعاً دلش براى او بسوزد، مى‌تواند بر او تأثير بگذارد و در مقايسه ميان ميزان تأثير تلاش شوهرى كه با همين انگيزه به فكر هدايتِ همسرش باشد، يقيناً تأثيرِ كوشش زن براى هدايت مرد بيشتر خواهد بود.
 
17- حدود هشت قرن پيش از اين درمنطقه جبل عامل لبنان زني به نام «فاطمه» زندگي مي كرد. فضاي آن روز جبل عامل كاملاً ضد شيعه بود وشيعيان مورد انواع شكنجه وآزار قرار مي گرفتند وتحت فشارهاي فراوان بودند. اين زن، دختر شهيد اول صاحب كتاب "اللمعة الدمشقية" بود كه در راه دفاع از مكتب اهل بيت عليهم السلام به شهادت رسيد. او علوم ومعارف اهل بيت را نزد پدر خود وعدّه اي ديگر آموخت وبه مدارج بالايي از علم وكمال دست يافت تا جايي كه در تاريخ او را «سِتّ المشايخ» يعني سرور عالمان لقب داده اند. آورده اند كه هرگاه عده اي از عالمان در يك مسأله دشوار شرعي دچار اختلاف مي شدند، براي داوري نزد وي مي رفتند وسخن آن بانو براي عالمان آن سامان در حكم «فصل الخطاب» بود.
زن نيز همانند مرد انسان است ولي ميان جنس زن ومرد تفاوت هاي تكويني ودر نتيجه تفاوت هايي تشريعي ـ كه تابع آن تفاوت هاي تكويني است ـ وجود دارد. اين تفاوت هاي تكويني وتشريعي ميان زن ومرد را خداي متعال به حكمت بالغه خود قرار داده است. ولي با وجود اين تفاوت ها زنان نيز همچون مردان امكان رشد دارند ومي توانند به هرجا كه اراده كنند برسند. حتي در جوّ سراسر اختناقي چون فضاي آن روز جبل عامل نيز مي تواند به چنان مقاماتي در علم وفضيلت واخلاق دست يابد كه محل مراجعه وتكيه گاه علمي فقيهان قرار گيرد وعالمان بزرگ براي حل مشكلات پيچيده علمي به وي مراجعه كنند. درحقيقت كسي چون ست المشايخ از نظر قواي فكري وذهني استثنايي نبود. او نيز از همان مغز واعصاب ونيروهايي برخوردار بود كه ديگر بانوان كم وبيش از آن برخوردار بودند. اما او از نظر قدرتِ تصميم گيري واراده يك استثنا به شمار مي رود.
هرزن صالحي كه تصميم بگيرد عالم ومجتهد ودين شناس شود اين امر برايش امكان دارد. البته اين راه نيز مانند هرراه ديگري مشكلات وموانع ويژه خود را دارد. چه بسا درطي چنين مسيري مشكلات يك زن بيش از يك مرد باشد يا مشكلات ودشواري هاي سرراه يك مرد از مشكلات زنان افزون تر باشد. اين مسأله تابع شرايط وفضاي جامعه و... مي باشد ولي به هرحال اين امكان براي همه زنان كم وبيش وجود دارد.
 
18ـ در روايت آمده امام صادق عليه السلام فرمودند:
أَكْثَرُ أَهْل الجنّة ... النساء؛ بيشتر اهل بهشت بانوان هستند.
ممكن است كسى بگويد: چون تعداد جمعيت زنان بيشتر از مردان است، به طور طبيعى بيشتر بهشتيان را تشكيل مى‌دهند. حضرت براى دفع چنين احتمالى در ادامه اين سخن خود مى‌فرمايند:
... عَلِمَ اللَّه ضَعْفَهُنَّ فَرَحِمَهُنّ؛ خدا از ضعف آنان آگاه بود، پس بر آنان رحمت آورد.
بر اين اساس علت اين كه بانوان اكثريت اهل بهشت را تشكيل مى‌دهند، اين است كه خدا مى‌داند آنان از ابعاد مختلف ضعيف‌تر از مردان هستند. از اين رو به آنان بيش از مردان رحم كرده است و زنان را زودتر از مردان به بهشت مى‌برد و لذا در دنيا نيز زودتر از مردان به مقام قرب امام زمان عجل اللَّه فرجه الشريف نائل مى‌شوند. در اين زمينه روايات فراوانى از پيامبرصلى الله عليه وآله و اميرمؤمنان‌عليه السلام در كتابهاى روايى نقل شده است كه پيامبرصلى الله عليه وآله در آخرين لحظات عمر مباركشان و در آخرين وصيت خود، در مورد زنان سفارش كردند.
اميرمؤمنان‌عليه السلام بعد از ضربت خوردن به دست ابن ملجم و در حال ضعف و نقاهت فرمودند: آخرين سفارش پيامبرصلى الله عليه وآله به ما درباره زنان و مراعات حال آنان بود. اين مسأله نشان مى‌دهد كه اهل بيت‌عليهم السلام نسبت به مراعات حقوق زنان فوق العاده عنايت داشتند. پس بانوان بايد قدر اين عنايت را بدانند و از آن استفاده كنند.
 
19ـ خداي متعال در قرآن كريم مي فرمايد: «مَن جَاء بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِّنْهَا؛ كسي كه كار نيكي انجام دهد، بهتر از آن را پاداش مي گيرد». عبارت فوق ـ كه مقطعي از يكي از آيات شريفه است ـ وعده مي دهد كه هركس كار خيري انجام دهد نتيجه وپاداشي به مراتب بهتر از آن عايدش مي شود. گاه نتيجه مثبت يك كار خير بي درنگ به انسان مي رسد به طوري كه آدمي درمي يابد اين پاداش نتيجه فلان كارِ نيكِ اوست وگاه نتيجه كار خير اندكي به درازا مي انجامد.
آورده اند كه در زمان انبياي سلف قحطي شديدي بروز كرد وچندين سال به طول انجاميد. در آن ايام زني تنها لقمه ناني كه داشت در دهان گذاشت تا بخورد. در اين هنگام نيازمندي نزد او آمد واز گرسنگي شِكوه كرد. آن زن با خود گفت: چه خوب است در چنين زمانه دشواري صدقه بدهم. از اين رو لقمه را از دهان خود گرفت وبه آن نيازمند داد. آن زن بچه كوچكي داشت كه در صحرا هيزم جمع مي كرد. همچنان كه آن كودك در بيابان بود گرگي به او حمله كرد واو را به دندان گرفت وگريخت. وقتي مادر صداي فرياد كودكش را شنيد ناخودآگاه به دنبال گرگ شروع به دويدن كرد. در اين هنگام خدا به جبرئيل فرمان داد تا آن كودك را از دهان گرگ برهاند. سپس جبرئيل به آن زن گفت: اي بنده خدا! اين لقمه به جاي آن لقمه. (يعني به پاس لقمه اي كه در آن تنگنا وسختي به آن نيازمند دادي، كودكِ تو را از كام گرگ نجات داديم).
نجات يافتن جان كودك وشنيدن صداي فرشته به مراتب ارزشمندتر از يك لقمه نان است ولي همچنان كه در آيه مذكور گفته شد خداي متعال وعده داده است كه به انسان نيكوكار بهتر از آنچه انجام داده پاداش دهد.
از همين رو انسان بايد هميشه درپي كارهاي پسنديده باشد وهركار خيري كه از دست او برمي آيد در قبال ديگران، اعم از خانواده، دوستان، بيگانگان يا حتي حيوانات انجام دهد؛ زيرا خداي متعال به وعده خود عمل خواهد كرد وپاداشي دوچندان به او خواهد داد.
 
20ـ يكي از سوره هاي آخر قرآن سوره «تغابن» است كه از جمله اسامي روز قيامت مي باشد. تغابن از ماده «غبن» گرفته شده و«غبن» در اصطلاح عبارت از آن است كه شخصي نادانسته جنس باارزشي را به بهايي كم تر بفروشد يا جنس كم ارزشي را به قيمتي گزاف خريداري نمايد. در اين حالت شخص مغبون حسرت وافسوس مي خورد ودچار پشيماني مي گردد. البته ميزان حسرت وپشيماني او به ميزان ضرر اوست وهرچه بيشتر زيان كرده باشد حسرت بيشتري خواهد خورد.
گران ترين وباارزش ترين چيزي كه انسان در اختيار دارد عمر اوست؛ زيرا هر روزي كه از عمر انسان سپري شود به هيچ عنوان بازنمي گردد وفردا روز جديدي است كه با امروز وديروز كاملاً متفاوت ومتمايز است. از اين رو انسان بايد تلاش كند كه از عمر باارزش خود به بهترين نحو استفاده نمايد وهيچ لحظه اي از آن را تلف نكند تا مغبون وپشيمان نشود.
يك خانم ـ اگر اخلاص واخلاق حسنه داشته باشد ـ خيلي كارها مي تواند انجام دهد. شما خانم ها بايد بكوشيد از مدت عمر خود حداكثر استفاده را ببريد تا مغبون نشويد. وقتي به تاريخ مي نگريم زنان بسياري را مشاهده مي كنيم كه با تصميم وقدرت توانستند سبب هدايت افراد بسيار وحتي مردان شوند. بسياري از اين بانوان بي سواد بودند. بنابراين شما خانم ها كه به علوم اسلامي آگاهيد نيروي بسياري داريد ومي توانيد سبب هدايت بسياري از افراد شويد، به شرط آن كه خالصانه از اهل بيت عليهم السلام ياري بخواهيد واز سرمايه عمر به بهترين نحو استفاده كنيد.
 
21ـ دو مسأله از واجبات است كه متأسفانه اين موارد در ميان خانم ها كمتر ديده مي شود. يكي مسأله ي اصول دين و ديگري فراگيري احكام واجبات و محرمات است؛ يعني واجب است كه خانم ها خودشان اصول دين را با علم و اعتقاد فرا گرفته و به ديگران نيز بياموزند.
فراگيري احكام مستحبات و مكروهات واجب نيست بلكه دانستن و عمل به آن ها يك فضيلت است اما فراگيري احكام واجب و حرام دين لازم و ضروري است.
طبق قرآن كريم بر پا كردن دين مبين بر تمام مؤمنان واجب است و هر كسي بايد سعي كند تا محيط سالمي را به وجود آورد تا دين خدا در آن برپا شود.
 
22 ـ دو عمل است كه اگر بانوان به اين دو بپردازند بسياري از مشكلات آينده آنها كاسته و گرفتاريهايشان را از بين مي برد كه اين دو عمل يكي داشتن حسن خلق است و ديگري خدمت رساندن به بندگان خدا.
حسن خلق داشتن يعني اين كه انسان تصميم بگيرد با همه اطرافيان خود همچون همسر، فرزندان و خانواده و همسايه خوش اخلاق و مهربان باشد و اين را نيز بداند كه هر كار سختي كه انسان بر انجام آن تصميم بگيرد يا انجام و يا نزديك به انجام مي شود زيرا انسان از هر قدرتي برتر و بالاتر است.
خدمت به مردم گره گشايي از امور خلق الله است انسان در هر حدي كه مي تواند بايد سعي كند تا گره از كار ديگران بگشايد و مشكلات آن ها را برطرف كند.
امام حسين عليه السلام به حرّ بن يزيد رياحي و سپاهش در عين آنكه به جنگ او آمده بودند و دشمن ايشان بودند آب دادند و حتي اسبانشان را نيز سيراب كردند در حالي كه حضرت مي دانستند و به علم امامت يقين داشتند كه به جز حرّ كه توبه مي كند و باز مي گردد كس ديگري باز نخواهد گشت.
 
23 ـ اميرمومنان علي عليه السلام فرمودند: «المرء حيث وضع نفسه» اين مطلب از كلام حضرت استفاده مي شود كه بسياري از مردم آمدند و رفتند ولي نام آنان در تاريخ ثبت شده است ولي بعضي ديگر هيچ ذكري و اسمي از آنها وجود ندارد و اين دليل است كه انسان خود تاريخ خود را رقم مي زند .
براي نمونه از كساني كه براي خود تاريخي ساختند بانويي است به كنيه «أم أسود» كه از اصحاب امام محمد باقر عليه السلام و امام صادق عليه السلام بود، اين بانو از ابتدا جزء محبين و مواليان اهل بيت عليهم السلام نبوده و پدري داشته به نام (أعين) كه از منحرفين بود و با همين اعتقاد فوت كرد و همچنين جدي داشته بنام (سنسن) كه از رهبران نصاري بود و با نصرانيت خود فوت كرد. ولي اين بانوي محترمه بر راه حق هدايت شد و موفق شد كه ده نفر از برادرانش را هدايت كند كه آنان نيزاز بهترين اصحاب ائمه اطهار عليهم السلام شدند كه بسياري از روايات از طريق آنها به دستمان رسيده كه از جمله آنها زرارة بن اعين – حمدان بن اعين – بكير بن اعين مي باشند. ساختن تاريخ براي خويش امري است كه باپيگيري سه امرامكان پذير است :
1. اخلاص: بر انسان است كه هدف عملش را فقط خداي عزوجل قرار دهد. كسي كه عمل خود را مخلصانه قرار داد مورد توجه اهل البيت عليهم السلام قرار مي گيرد و اين باعث افزايش در توفيقات است.
2. علم: علم همراه مهر و تواضع راه شاملي است براي رسيدن به هدف، كه هر چه انسان علمش بيشتر باشد بيشتر مي تواند خدمت و ارشاد كند و از بهترين اصحاب اهل بيت عليهم السلام بشود و به جايي برسد كه امام عليه السلام بفرمايد: يا زرارة انت منا اهل البيت.
3. فداكاري و ايثار: انسان براي نشر علوم اهل بيت عليهم السلام بايد فداكاري كند و اگر در اين طريق مقداري از وقت و فكر و خورد و خوراك و لباس را نگذاريم نمي توان به هدف رسيد بلكه احتياج به فداكاري و ايثار تمام وقت، فكر و... است.
هر يك از بانوان اگر اين سه صفت را در وجود خود جمع كنند در آينده مي توانند ان شاءالله از بهترين اصحاب اهل بيت عليهم السلام قرار بگيرند و نامشان در تاريخ جاودان گردد.
 
24 ـ سعي شما بايد بر اين باشد كه به عنوان يك بانويِ عضو خانواده در هر موقعيت فاميلي قرار داريد با يكديگر قهر نكنيد و بدانيد دوري جستن از اين خصلت ناپسند هر قدر هم مشكل باشد به همان نسبت اهميت دارد.
توجه داشته باشيد كه قهر كردن اين رفتار ناپسند نتيجه ي وسوسه ي شيطان است كه در صورت اختلاف سليقه رخ مي دهد، لذا بايد خود را از وسوسه شيطان دور كرده و در بروز ناراحتي و آزردگي خونسردي خود را حفظ كنيد و با يكديگر قهر نكنيد كه چنين امري به قطع رحم مي انجامد و از گناهان كبيره است و چنان كه در روايات آمده است، اعمال نيك و حسنات را نابود مي كند، لذا نبايد به آن بي توجه بود و بايد دستور اسلام و فرموده ي خداي متعال را در اين مورد مدّ نظر قرار داد. روشن باشد كه از يكديگر جدا شدن قطع رحم نيست، اما قهر كردن قطع رحم است از اين رو به هيچ وجه نبايد قهر كرد.
با مادر شوهر يا عروس كه رحم نيستند نيز نبايد قهر كرد كه در اين صورت نيز قهر كردن كاري نكوهيده و بسيار بد است، قرآن كريم و حديث شريف در صدها مورد بر بدي اين كار تأكيد كرده اند. بنابراين تأكيد مي شود كه براي حفظ ايمان و اعمال نيك خود تصميم بگيريد كه با احدي قهر نكنيد، بي تفاوت كه با آن فرد يا افراد همخانه باشيد يا دور از يكديگر زندگي مي كنيد، همكار هستيد يا همكلاسي و جز آن.
در صدها روايت از حضرات معصومين عليهم السلام هشدارهايي سخت نسبت به قهر و گسستن پيوند، به ويژه اگر با خويشاوندان باشد آمده است. لذا اگر شما مادر، دختر يا هر عضو ديگري از خانواده هستيد سعي كنيد بهترين فرد آن خانواده باشيد و اين، امري است شدني و ممكن و كاري است امكان پذير و خواستن توانستن است. اين امر زماني تحقق مي يابد و خواهيد توانست بهترين عضو خانواده باشيد كه اگر يكي از اعضاي خانواده با شما قهر يا بدي كرد، شما مانند او عمل نكنيد و در جواب بد گفتن او خاموش باشيد و بدانيد كه چنين واكنشي نه تنها ذلت نيست، بلكه افتخار است، چراكه عمل به يك دستور آسماني است.
اگر خداي ناكرده موردي پيش آمد كه شخصي با شما قهر كرد يا رفتاري بد با شما داشت، شما پيشقدم شده به هر وسيله اي كه در اختيار است با وي تماس گرفته ارتباط خويشاوندي را برقرار كنيد. در روايت آمده است كه در روز قيامت از جمله افرادي كه زودتر به بهشت مي روند، آناني هستند كه براي برقراري ارتباط خويشاوندي زودتر پا پيش نهاده باشند. اين سعادت دنيا و آخرت را بايد با تصميم خود براي خودتان فراهم كنيد، هرچند سخت باشد، اما با زير پا گذاشتن غرور ممكن است.
 
25 ـ اميرمؤمنان حضرت علي عليه السلام در بخشي از وصيت خود در آخرين لحظات عمر شريفشان فرمودند: «ولا تتركوا الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر؛ و امر به معروف و نهي از منكر را ترك و رها نكنيد» و در ادامه ي اين سخن مي فرمايند: «فيولي عليكم شراركم، ثم تدعون فلا يستجاب لكم؛ و در آن صورت اشرار و بدترين تان بر شما چيره خواهند شد، آن گاه دعا مي كنيد ولي دعايتان مستجاب نمي شود».
مخاطبان اين فرمايش، شما بانوان گرامي هستيد و مبادا آن را ناديده انگاريد و ترك كنيد. شما مي توانيد پدر، مادر، فرزندان، خويشاوندان، همسايگان، غريبه ها و همكاران را در مجالس امر به معروف كنيد و از منكر باز داريد. آنچه نبايد فراموش شود اين است كه انسان خود بايد ابتدا به آموزه ي ياد شده عمل كند، بدين معنا كه واجبات و مستحبات را انجام دهد و از محرمات دوري كند، سپس به ديگران منتقل كند.
هر چند انسان به انجام تكاليف واجب و ترك محرمات مكلف است اما بدان معنا نيست كه اگر خود به آن پايبند نباشد به ديگران هم نبايد امر و نهي كند، خير اين گونه نيست و علماي اسلام نيز بر اين مسأله اجماع دارند.
مهم ترين معروف، مسائل اعتقادي و اعتقادات است، مانند: توحيد، عدل، نبوت، امامت و معاد كه هر كدام تفاصيلي دارد و جان سخن اين كه عقايد زير بناي اسلام است و بدترين منكر، فساد عقيده در توحيد، عدل، نبوت، امامت و معاد است، زيرا فساد در اصول دين فساد در زيرساخت اعتقاد بوده كه مرتبه اول را دارد و مراتب بعدي آن احكام، اخلاق، مستحبات و مكروهات است.
حال ممكن است هر يك از شما خانم هاي ارجمند، در جمع يكصد نفري، هزار نفري و حتي ميليوني امر به معروف و نهي از منكر كنيد و يك يا چند تن بپذيرند، و حتي ممكن است احدي نپذيرد مهم اين است كه شما انجام وظيفه و اتمام حجت كرده ايد و در روز قيامت معترض نداريد كه به خدا بگويد: اين خانم همسايه ي من بود و مي دانست، اما نگفت و راهنمايي ام نكرد.
امروزه از پديده ي ماهواره، شبكه هاي فراواني براي دنيا برنامه پخش مي كنند و البته از اين پديده سوء استفاده ي فراواني شده، ضلالت و گمراهي، فسق و فجور ترويج مي كنند. با اين حساب ميلياردها انسان بزرگ و كوچك، زن و مرد با تفاوت موقعيت علمي و اجتماعي نيازمند امر به معروف و نهي از منكر هستند تا پايه هاي اعتقاداتشان استواري و راستي يابد و اين، بر همه واجب و البته واجب كفايي است، و اگر فردي اين واجب را ترك كند مرتكب حرام شده است.
 
 



صفحه اصلی نسخه مناسب چاپ ارسال به دوستان ذخیره نشانی خبرخوان
 
به اهتمام مؤسسه فرهنگی رسول اکرم صلی الله علیه و آله
بیت مرجع عالیقدر: قم مقدس، خيابان انقلاب، كوچه 6
Powered by: Parseh ITG